Trudno nam sobie wyobrazić potrawy bez aromatycznych i wyrazistych przypraw. Są one podstawą każdej kuchni świata i często to one charakteryzują kuchnię danego kraju. Chińskie lub indyjskie dania cechują ostre przyprawy jak np. pieprz cayenne, curry, chili. Włoska kuchnia kojarzy nam się z bazylią i oregano. Natomiast w polskich potrawach króluje pietruszka, koperek, majeranek czy ziele angielskie. Przyprawy dodajemy dla wzbogacenia smaku jedzenia, ale warto też wiedzieć jakie mają cenne właściwości zdrowotne. Większość z nas wie, że przyprawy są zdrowe – wspomagają trawienie, rozgrzewają czy chronią przed infekcjami; ale warto dokładniej przyjrzeć się ich działaniom. Poniżej przedstawiam właściwości niektórych z nich.
BAZYLIA
Znajduje zastosowanie głównie we włoskich daniach jako dodatek do np. pesto, sosów, pomidorów, zup, sałatek. Poprawia trawienie, działa rozkurczowo ( przy bólach brzucha) i przeciwbakteryjnie. Ma również właściwości uspokajające i przeciwdepresyjne, ponieważ zawiera tryptofan, który jest niezbędny do produkcji hormonu szczęścia. Liście bazylii są bogate w magnez, wapń, potas oraz prowitaminę A, witaminę C i kwas foliowy.
OREGANO
Inaczej zwane też lebiodką pospolitą. Popularna przyprawa do pizzy, zapiekanek, sałatek i potraw z pomidorów. Wchodzi w skład tzw. ziół prowansalskich. Działa moczopędnie, ułatwia trawienie oraz pomaga przy astmie. W oregano znajdziemy korzystne przeciwutleniacze działające m.in. przeciwnowotworowo i przeciwzapalnie – to głównie kwercetyna i witaminy A, C i E. Lebiodka zawiera również żelazo, mangan, fosfor, selen, magnez, potas, cynk, wapń oraz duże ilości błonnika.
TYMIANEK
Działa przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie m.in. skutecznie łagodzi infekcje gardła i jamy ustnej. Zalecany jest przy kaszlu, zapaleniu oskrzeli i innych schorzeniach górnych dróg oddechowych. Wywary z tymianku stosuje się w leczeniu nieżytów żołądka i jelit oraz w dolegliwościach wątrobowych. Ponadto pomocny przy nadmiernym wypadaniu włosów i łupieżu. Zawiera m.in. dużo potasu, magnezu i wapnia. Kobiety w ciąży nie powinny spożywać go w dużych ilościach.
ROZMARYN
Posiada właściwości rozgrzewające, pobudza krążenie krwi, poprawia koncentrację oraz pamięć. Jest również pomocny przy migrenie i bólach głowy. Pobudza wzrost włosów poprzez poprawienie przepływu krwi do skóry głowy. Łagodzi stres oraz polecany jest w stanach obniżonego nastroju czy łagodnej depresji. Zielony, świeży rozmaryn zawiera korzystne dla organizmu składniki, m.in. witaminę A i C, flawonoidy, lotne olejki, rozmarycynę oraz garbniki.
CZOSNEK
Naturalny antybiotyk, idealny przy przeziębieniach i grypie. Niszczy skutecznie szkodliwe bakterie i wirusy w naszym organizmie. Korzystny dla układu krążenia i pracy serca – obniża ciśnienie tętnicze i poziom cukru we krwi. Wykazuje działanie przeciwnowotworowe m.in. poprzez oczyszczanie organizmu z toksyn, również z metali ciężkich. Osoby z chorą wątrobą lub chorym pęcherzykiem żółciowym muszą rozważnie stosować czosnek.
IMBIR
Wpływa na lepsze ukrwienie mózgu, poprawia pamięć i koncentrację. Pomaga w regulacji ciśnienia tętniczego krwi oraz działa przeciwzapalnie i przeciwwirusowo. Usuwa szkodliwe toksyny z organizmu i wspomaga układ trawienny. Imbir jest pomocny kobietom w ciąży, łagodząc poranne nudności, gdyż wykazuje działanie przeciwwymiotne. Można przygotowywać go w formie naparu lub dodawać do rozmaitych potraw.
KURKUMA
To królowa wśród przypraw. Nie sposób wymienić jej wszystkich dobroczynnych właściwości. Ma działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze. Oczyszcza wątrobę i obniża poziom cukru we krwi. Wykazuje skuteczność w prewencji i zwalczaniu wielu typów nowotworów. Pomocna przy słabej odporności organizmu, alergiach i dolegliwościach układu pokarmowego. Badania wykazały również, że zapobiega chorobie Alzheimera.
GAŁKA MUSZKATOŁOWA
Znajduje zastosowanie w biegunkach, wzdęciach oraz nieżytach żołądka. Ma działania grzybobójcze i bakteriobójcze. Zapobiega tworzeniu się skrzepów we krwi, obniża ciśnienie i tym samym poprawia krążenie krwi. W gałce muszkatołowej znajduje się mirystycyna, która jest substancją toksyczną o działaniu halucynogennym. Dlatego większe jej ilości mogą wywołać wymioty i działać oszałamiająco. Przyprawa nie jest wskazana dla kobiet w ciąży i karmiących.
MAJERANEK
Często stosowany do mięs, gotowanych warzyw, zup itp. Wykazuje działanie pobudzające apetyt oraz wspomaga pracę układu trawiennego. Dlatego powinniśmy go dodawać do dań ciężkostrawnych, wtedy złagodzi dolegliwości żołądkowe. Świeże zioła mają wysoki poziom witaminy C, która jest silnym przeciwutleniaczem i pomaga usunąć szkodliwe wolne rodniki z organizmu.
GOŹDZIKI
Zawierają olejek eteryczny, który uznawany jest jako środek antyseptyczny i przeciwbólowy. Goździki pomagają też w bólach głowy i bólach reumatycznych. Ponadto zwiększają ilość wydzielanego kwasu solnego w żołądku co pomaga przy problemach trawiennych. Dlatego zalecane jest ich dodawanie do potraw szczególnie jeśli występują biegunki, wzdęcia czy nudności.
ZIELE ANGIELSKIE
Ziele angielskie pomaga poradzić sobie z ciężkostrawnymi daniami, takimi jak rośliny strączkowe i warzywa kapustne. Pozytywnie wpływa na wzdęcia i inne zaburzenia trawienia. Pomaga przy kaszlu, schorzeniach skóry, a przy chorobach reumatycznych korzystne jest nacieranie wyciągiem spirytusowym z ziela.
CYNAMON
Charakteryzuje się korzennym smakiem i zapachem. Łagodzi wszelkie dolegliwości żołądkowe, działa przeciwwirusowo i przeciwbakteryjnie. Regularne stosowany może łagodnie obniżać stężenie cukru we krwi. Pobudza układ krążenia i działa antyoksydacyjnie. Cynamon może być też z powodzeniem stosowany przy chorobach skóry, nadciśnieniu i artretyzmie.
To tylko część ziół i przypraw, które posiadają dobroczynne właściwości dla naszego zdrowia. Korzystne działanie wykazuje również m.in. kminek, estragon, kolendra, pieprz cayenne czy kmin rzymski. Korzystajmy więc z wielu przypraw i ziół, nie tylko dla urozmaicenia smaku, ale również dla dobrego samopoczucia i wielu korzyści zdrowotnych.
